Được xem là “kho báu văn hóa” của tỉnh bang British Columbia, Bảo tàng Hoàng gia British Columbia chinh phục du khách bằng những bộ sưu tập đồ sộ, kiến trúc ấn tượng và các không gian trưng bày hiện đại. Mỗi bước chân tại đây đều mở ra những câu chuyện đặc sắc về lịch sử, văn hóa bản địa và hệ sinh thái phong phú của miền Tây Canada.
Tọa lạc ngay bên bờ Inner Harbour (Cảng Nội Victoria) thơ mộng của thành phố Victoria, tỉnh bang British Columbia, Bảo tàng Hoàng gia British Columbia (Royal BC Museum) không chỉ là một trong những bảo tàng danh tiếng nhất Canada mà còn được xem là “kho tư liệu sống” phản ánh toàn diện lịch sử hình thành vùng bờ Tây Bắc Mỹ. Được thành lập từ năm 1886, bảo tàng đã trải qua hơn một thế kỷ không ngừng phát triển để trở thành trung tâm nghiên cứu, bảo tồn và giáo dục hàng đầu về lịch sử tự nhiên, khảo cổ học, văn hóa bản địa và lịch sử xã hội của British Columbia.
Năm 1987, nhân chuyến công du Canada của Hoàng gia Anh, Nữ hoàng Elizabeth II đã chính thức phê chuẩn việc trao tặng danh hiệu “Royal” (Hoàng gia) cho bảo tàng, và Hoàng thân Philip là người trực tiếp thực hiện nghi thức trao tặng. Danh hiệu này không chỉ ghi nhận những đóng góp nổi bật của bảo tàng đối với khoa học và giáo dục mà còn khẳng định vị thế đặc biệt của nơi đây trong hệ thống các thiết chế văn hóa quốc gia Canada. Đến năm 2003, Bảo tàng Hoàng gia BC tiếp tục mở rộng vai trò khi sáp nhập với Cơ quan Lưu trữ tỉnh British Columbia (British Columbia Archives), hình thành một trung tâm lưu giữ di sản toàn diện bậc nhất đất nước.
Kiến trúc hiện đại hài hòa với cảnh quan lịch sử Victoria
Bảo tàng nằm trên khu đất rộng khoảng 9 hecta thuộc Royal BC Museum Cultural Precinct (Khu Văn hóa Bảo tàng Hoàng gia BC), ngay giữa hai công trình biểu tượng của thành phố là Khách sạn Fairmont Empress và Tòa nhà Quốc hội British Columbia. Bao quanh bảo tàng là Công viên Thunderbird, các quảng trường, tượng điêu khắc và nhiều công trình lịch sử, tạo nên một quần thể văn hóa đặc sắc thu hút hàng triệu lượt khách mỗi năm.
Tòa nhà hiện nay được xây dựng theo phong cách Modernist (Hiện đại) với những đường nét mạnh mẽ, hình khối vuông vức kết hợp hài hòa cùng vật liệu bê tông, kính và đá tự nhiên. Thiết kế chú trọng đến sự bền vững, tối ưu ánh sáng tự nhiên và khả năng mở rộng không gian trưng bày. Các mặt tiền sử dụng nhiều mảng kính lớn giúp kết nối không gian bên trong với cảnh quan tuyệt đẹp của Cảng Nội Victoria, đồng thời mang đến cảm giác thông thoáng cho khách tham quan.
Bên trong, bảo tàng có diện tích trưng bày lên tới hàng chục nghìn mét vuông, được bố trí khoa học với hệ thống hành lang rộng, trần cao, không gian mở và các khu vực triển lãm mô phỏng theo kích thước thật. Thiết kế nội thất đặc biệt chú trọng yếu tố trải nghiệm, cho phép du khách “bước vào lịch sử” thay vì chỉ quan sát hiện vật sau lớp kính. Các khu vực triển lãm được kết nối bằng hệ thống ánh sáng, âm thanh và hiệu ứng đa phương tiện hiện đại, tạo nên những trải nghiệm sống động cho mọi lứa tuổi.
Điểm nhấn nổi bật của quần thể bảo tàng là rạp chiếu phim IMAX Victoria, nơi trình chiếu các bộ phim khoa học, thiên nhiên và giáo dục với màn hình khổng lồ, góp phần mở rộng trải nghiệm khám phá thế giới của du khách.
Ba phòng trưng bày thường trực đưa du khách khám phá toàn bộ lịch sử British Columbia
Hiện nay, Royal BC Museum sở hữu 3 phòng trưng bày thường trực quy mô lớn gồm: Lịch sử Tự nhiên (Natural History Gallery), Becoming BC và First Peoples Gallery (Phòng trưng bày Người bản địa đầu tiên). Mỗi không gian đều được đầu tư công phu với hàng nghìn hiện vật gốc, mô hình kích thước thật cùng các công nghệ trình chiếu hiện đại.
Ngoài các bộ sưu tập cố định, bảo tàng còn thường xuyên tổ chức nhiều triển lãm quốc tế quy mô lớn về Leonardo da Vinci, Ai Cập cổ đại, người Viking, RMS Titanic, Thành Cát Tư Hãn, Cơn sốt vàng British Columbia và nhiều chủ đề nổi tiếng khác, giúp nội dung trưng bày luôn đổi mới và hấp dẫn.
- First Peoples Gallery – Tôn vinh nền văn hóa lâu đời của các dân tộc bản địa
Được xem là một trong những phòng trưng bày về người bản địa quy mô nhất Canada, First Peoples Gallery giới thiệu lịch sử hàng nghìn năm của các cộng đồng First Nations sinh sống tại British Columbia trước khi người châu Âu đặt chân tới vùng đất này.
Không gian trưng bày tái hiện sinh động những ngôi làng ven biển truyền thống với các cột totem khổng lồ, xuồng độc mộc, nhà dài (Longhouse), trang phục nghi lễ, mặt nạ chạm khắc tinh xảo cùng hàng nghìn hiện vật gỗ, đá và đồng được chế tác thủ công.
Một trong những điểm nhấn đặc biệt nhất chính là ngôi nhà dài của Tù trưởng Kwakwabalasami (Jonathan Hunt) thuộc cộng đồng Kwakwaka’wakw. Toàn bộ công trình cùng các tác phẩm điêu khắc xung quanh được thực hiện bởi những nghệ nhân bậc thầy Henry Hunt, Tony Hunt và Richard Hunt, phản ánh kỹ thuật chạm khắc gỗ đỉnh cao của vùng Tây Bắc Thái Bình Dương.
Bảo tàng cũng trưng bày bộ sưu tập tác phẩm argillite nổi tiếng của nghệ sĩ Haida Bill Reid, cùng nhiều hiện vật quý hiếm của người Haida, Nisga’a, Nuxalk và các cộng đồng bản địa khác.
Trong những năm gần đây, bảo tàng tích cực tham gia các chương trình hồi hương hiện vật cho các cộng đồng First Nations, thể hiện sự tôn trọng quyền sở hữu văn hóa và thúc đẩy quá trình hòa giải lịch sử tại Canada.
- Becoming BC – Hành trình xuyên suốt hơn 200 năm lịch sử British Columbia
Phòng trưng bày Becoming BC đưa du khách trở về hành trình hình thành và phát triển của British Columbia thông qua các mô hình kích thước thật và hàng nghìn hiện vật lịch sử.
Ngay từ khu vực Century Hall, khách tham quan sẽ được tìm hiểu những dấu mốc quan trọng trong hơn hai thế kỷ phát triển của tỉnh bang. Điểm thu hút nổi tiếng nhất là khu Old Town, mô phỏng nguyên vẹn thành phố Victoria vào giai đoạn từ cuối thế kỷ XIX đến đầu thế kỷ XX.
Những con phố lát đá cuội, rạp chiếu phim câm, khách sạn cổ, ga tàu, xe ngựa, ô tô đời đầu, khu phố người Hoa, cửa hàng buôn bán và các bảng hiệu cổ được tái hiện chân thực đến từng chi tiết, mang lại cảm giác như đang bước vào một bộ phim lịch sử.
Không gian tiếp tục dẫn dắt du khách khám phá các ngành công nghiệp từng góp phần tạo nên sự thịnh vượng của British Columbia như khai thác gỗ, đánh bắt thủy sản, khai khoáng và đường sắt. Các mô hình giếng mỏ, bánh xe nước Cornish, trang trại Tremblay năm 1902, Pháo đài Victoria nguyên bản và bản sao tàu HMS Discovery của Thuyền trưởng George Vancouver giúp tái hiện sinh động quá trình khai phá miền Tây Canada.
- Natural History Gallery – Khám phá thiên nhiên kỳ vĩ của British Columbia
Với diện tích gần 1.150m², phòng trưng bày Lịch sử Tự nhiên là một hành trình khám phá sự đa dạng sinh học đặc biệt của British Columbia từ thời tiền sử cho đến hiện đại.
Du khách sẽ bắt gặp những mô hình voi ma mút lông rậm khổng lồ, rừng mưa ôn đới, vùng duyên hải Thái Bình Dương, đồng bằng sông Fraser, hệ sinh thái núi cao, hóa thạch hàng triệu năm tuổi và hàng nghìn mẫu vật động thực vật được bảo quản công phu.
Một trong những khu vực được yêu thích nhất là bể thủy triều sống, nơi trẻ em và người lớn có thể quan sát trực tiếp cua, sao biển, ốc biển và nhiều sinh vật vùng ven biển. Đặc biệt, Ocean Station – mô hình tàu ngầm thời Victoria tích hợp bể cá 360 lít – mang đến trải nghiệm khám phá đại dương vô cùng hấp dẫn.
Bảo tàng cũng dành một khu vực lớn giới thiệu về biến đổi khí hậu, tác động của con người đến môi trường và những nỗ lực bảo tồn hệ sinh thái tại British Columbia.
Bộ sưu tập hơn 7 triệu hiện vật quý giá
Royal BC Museum hiện quản lý khoảng 7 triệu hiện vật và tài liệu lưu trữ, trở thành một trong những bộ sưu tập lớn nhất Canada. Trong đó, riêng Lịch sử Tự nhiên lưu giữ khoảng 750.000 mẫu vật, gần như đều được thu thập tại British Columbia và các khu vực lân cận. Bộ sưu tập được chia thành 8 chuyên ngành gồm: Côn trùng học, Thực vật học, Cổ sinh vật học, Ngư học, Động vật không xương sống, Bò sát và Lưỡng cư, Động vật có vú và Điểu học.
- Lịch sử nhân loại
Khu trưng bày Lịch sử Nhân loại là một trong những điểm dừng chân quan trọng nhất của Royal BC Museum. Tại đây, lịch sử văn hóa, xã hội và kinh tế của các cộng đồng cư dân trên khắp British Columbia được tái hiện chân thực thông qua hàng trăm nghìn hiện vật quý giá.
Ngay từ khi bảo tàng được thành lập vào năm 1886, việc sưu tầm các hiện vật nhân chủng học đã trở thành một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Trải qua hơn một thế kỷ, bộ sưu tập ngày càng phong phú, góp phần lưu giữ ký ức của nhiều thế hệ cư dân bản địa cũng như những cộng đồng nhập cư đã cùng nhau tạo nên diện mạo đa văn hóa của British Columbia ngày nay.
Đặc biệt, bảo tàng luôn chú trọng hợp tác với các cộng đồng First Nations trong việc bảo tồn và hồi hương nhiều hiện vật có ý nghĩa tâm linh, văn hóa và lịch sử. Đây không chỉ là hoạt động gìn giữ di sản mà còn thể hiện sự tôn trọng đối với bản sắc và truyền thống lâu đời của các dân tộc bản địa Canada.
Một trong những bộ sưu tập nổi bật nhất là khu khảo cổ học với hơn 192.000 hiện vật, được xem là bộ sưu tập khảo cổ của các cộng đồng bản địa lớn nhất tại British Columbia. Từ các công cụ bằng đá, đồ gốm, vũ khí săn bắn, đồ trang sức cho đến những vật dụng sinh hoạt hàng nghìn năm tuổi, mỗi hiện vật đều góp phần kể lại câu chuyện về quá trình hình thành và phát triển của những nền văn hóa đầu tiên trên vùng đất ven Thái Bình Dương.
Bên cạnh đó, bộ sưu tập dân tộc học với hơn 14.000 hiện vật bản địa cũng mang đến cái nhìn toàn diện về đời sống của các cộng đồng First Nations. Du khách sẽ được chiêm ngưỡng những chiếc mặt nạ nghi lễ chạm khắc tinh xảo, trang phục truyền thống, đồ dùng sinh hoạt, dụng cụ đánh bắt cá, các tác phẩm điêu khắc gỗ và nhiều hiện vật gắn liền với tín ngưỡng, nghệ thuật cũng như đời sống thường nhật của người bản địa. Mỗi món đồ không chỉ có giá trị lịch sử mà còn phản ánh tri thức, tín ngưỡng và sự gắn kết sâu sắc giữa con người với thiên nhiên.
- Lịch sử hiện đại – Câu chuyện về một British Columbia đang đổi thay
Nếu khu Lịch sử Nhân loại đưa du khách quay về quá khứ xa xưa thì khu Lịch sử Hiện đại lại mở ra bức tranh sinh động về quá trình hình thành và phát triển của British Columbia trong hơn 2 thế kỷ gần đây.
Với hơn 165.000 hiện vật, bộ sưu tập phản ánh sự chuyển mình của tỉnh bang từ những cộng đồng khai phá đầu tiên đến một trong những trung tâm kinh tế năng động của Canada. Tại đây, du khách có thể bắt gặp đủ loại hiện vật, từ đồ bạc, đồ gốm, trang phục, nội thất cổ cho đến những cỗ máy từng hoạt động trong các nhà máy đóng hộp hải sản, mỏ khai khoáng hay nhà máy bia nổi tiếng.
Không gian trưng bày cũng khắc họa rõ nét bức tranh đa văn hóa của British Columbia thông qua những hiện vật gắn với các cộng đồng nhập cư. Nổi bật trong đó là đầu lân truyền thống của Câu lạc bộ Thể thao Hội Tam điểm Trung Quốc tại Vancouver từ thập niên 1970, được chế tác theo phong cách Hoshan đặc trưng. Đây là minh chứng sinh động cho sự hiện diện lâu đời và những đóng góp quan trọng của cộng đồng người Hoa đối với sự phát triển của tỉnh bang.
Một điểm nhấn khác thu hút nhiều du khách là bộ sưu tập Man Yuk Tong, nơi lưu giữ nguyên vẹn các loại thảo dược, đơn thuốc cổ cùng nhiều dụng cụ từng được sử dụng trong một hiệu thuốc Đông y truyền thống của người Hoa. Không gian này giúp tái hiện chân thực đời sống của những người nhập cư đầu tiên, đồng thời phản ánh sự giao thoa văn hóa đặc sắc đã góp phần tạo nên bản sắc đa dạng của British Columbia ngày nay.
- Lịch sử tự nhiên – Khám phá thế giới kỳ diệu của thiên nhiên British Columbia
Không chỉ nổi tiếng với các bộ sưu tập lịch sử và văn hóa, Royal BC Museum còn là một trong những trung tâm nghiên cứu lịch sử tự nhiên hàng đầu Canada. Kể từ năm 1886, khoa Lịch sử Tự nhiên đã không ngừng mở rộng quy mô, trở thành kho lưu trữ đồ sộ về hệ sinh thái của tỉnh bang.
Hiện nay, khoa được chia thành 8 lĩnh vực nghiên cứu gồm côn trùng học, thực vật học, động vật có vú, điểu học, ngư học, động vật không xương sống, cổ sinh vật học và bò sát học. Mỗi năm, các nhà khoa học tiếp tục khảo sát, thu thập và bảo tồn hàng nghìn mẫu vật mới nhằm ghi lại sự đa dạng sinh học phong phú của British Columbia, đồng thời phục vụ công tác nghiên cứu, giáo dục và bảo tồn thiên nhiên.
Một trong những điểm thu hút nhất là bộ sưu tập hóa thạch với khoảng 55.000 mẫu vật, có niên đại trải dài từ khoảng 600 triệu năm đến 20.000 năm trước. Những hóa thạch sinh vật biển cổ đại, thực vật tiền sử hay các loài động vật từng sinh sống trên vùng đất này giúp du khách hình dung quá trình tiến hóa lâu dài của sự sống trên Trái Đất.
Lĩnh vực thực vật học lưu giữ hơn 200.000 mẫu vật, phản ánh hệ thực vật đa dạng của British Columbia. Đặc biệt, bảo tàng còn sở hữu một trong những khu vườn thực vật bản địa lâu đời nhất miền Tây Canada, được xây dựng từ năm 1967 với khoảng 400 loài thực vật bản địa quý hiếm.
Bộ sưu tập động vật không xương sống cũng gây ấn tượng với khoảng 65.000 lô mẫu vật, bao gồm động vật thân mềm, sao biển, cầu gai, giáp xác và nhiều loài sinh vật biển khác. Đặc biệt, nơi đây lưu giữ hơn 250 mẫu vật chuẩn, là những mẫu vật đầu tiên được sử dụng để mô tả và xác định các loài mới trong khoa học.
Đối với những ai yêu thích thế giới côn trùng, khu Côn trùng học sẽ mang đến trải nghiệm đầy thú vị với gần 400.000 mẫu vật, bao gồm côn trùng, nhện và nhiều loài chân đốt khác. Đây là nguồn dữ liệu khoa học quan trọng giúp nghiên cứu sự phân bố, tập tính và môi trường sống của các loài tại British Columbia cũng như nhiều khu vực trên thế giới.
Bên cạnh đó, bảo tàng còn sở hữu bộ sưu tập 14.000 mẫu cá, khoảng 5.000 mẫu lưỡng cư và bò sát, hơn 19.000 mẫu chim nghiên cứu cùng 18.000 mẫu động vật có vú, phần lớn đều được thu thập tại British Columbia. Những bộ sưu tập này góp phần tái hiện toàn cảnh hệ sinh thái phong phú của tỉnh bang, từ những cánh rừng ôn đới, vùng núi tuyết hùng vĩ cho đến đại dương rộng lớn ven bờ Thái Bình Dương.
Royal BC Museum không chỉ là nơi lưu giữ hàng triệu hiện vật quý giá mà còn là cánh cửa đưa du khách ngược dòng thời gian để khám phá thiên nhiên hùng vĩ, lịch sử hình thành và bản sắc văn hóa đặc sắc của tỉnh bang British Columbia. Từ những hóa thạch hàng triệu năm tuổi, các mô hình tái hiện thành phố Victoria xưa, đến những tác phẩm nghệ thuật và di sản của các cộng đồng First Nations, mỗi không gian trưng bày đều kể một câu chuyện đầy cảm xúc về vùng đất phía Tây Canada. Với kiến trúc hiện đại, phương pháp trưng bày sáng tạo cùng giá trị học thuật sâu sắc, Royal BC Museum xứng đáng là một trong những bảo tàng hấp dẫn và đáng trải nghiệm nhất Canada, mang đến cho mỗi du khách những hiểu biết mới mẻ và những ấn tượng khó quên sau hành trình khám phá.
Hãy book Tour Canada của Viet Viet Tourism để ghé thăm Royal BC Museum, hòa mình vào không gian văn hóa – lịch sử đặc sắc của British Columbia và khám phá thêm nhiều điểm đến nổi tiếng, cảnh quan thiên nhiên kỳ vĩ cùng những trải nghiệm tuyệt vời trên hành trình chinh phục “xứ sở lá phong”!